DỰ ĐOÁN DIỄN TIẾN DỊCH COVID-19 TẠI TP. HỒ CHÍ MINH (11/12/2021)

8 min read

Đơn vị xây dựng mô hình dịch tễ (EMU), Đại học Monash

1. Giới thiệu

Đơn vị Mô hình hoá Dịch tễ tại Đại học Monash, dưới sự hướng dẫn của PGS. TS. James Trauer, đã cung cấp các dự báo liên quan đến đại dịch COVID-19 cho rất nhiều quốc gia khu vực Tây Thái Bình Dương và Văn phòng WHO Khu vực. Kết quả của chúng tôi đã được công bố tại rất nhiều các tạp chí bình duyệt uy tín, bao gồm Nature Communications, The Lancet Regional Health Western Pacific và Epidemics.

Tiếp nối thành công đó, chúng tôi tiếp tục mở rộng quy mô để thực hiện dự đoán tại Việt Nam, nơi mà tình hình dịch đang diễn biến phức tạp và đặt một áp lực không hề nhỏ lên hệ thống y tế quốc gia, để giúp chúng ta cùng hiểu hơn và những yếu tố phái sau cũng như làm thế nào để chúng ta có thể thoát khỏi nó.

Mô hình cho TP. Hồ Chí Minh được thực hiện bởi NCS. ThS. Ngô Hoàng Anh và TS. Romain Ragonnet, dưới sự hỗ trợ và theo dõi sát sao của toàn bộ Đơn vị. TS. BS. Nguyễn Thu Anh, Giám đốc Quốc gia, Viện Nghiên cứu Y khoa Woolcock Việt Nam, đóng vai trò làm đầu mối dữ liệu và tư vấn về các kịch bản chính sách.

Trong quá trình thực hiện mô hình, Ngô Hoàng Anh nhận được tài trợ từ Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc thông qua chương trình V-COVID được thực hiện bởi Viện Nghiên cứu Y khoa Woolcock Việt Nam.

2. Cấu trúc mô hình

Đợt dịch hiện tại tại TP. Hồ Chí Minh được thể hiện bằng một mô hình ngăn đa thành phần là một biến thể của lớp mô hình SEIS (Cảm nhiễm (S) – Phơi nhiễm (E) – Nhiễm (I) –Cảm nhiễm (S)). Khung mô hình được miêu tả trong bài báo khoa học này, và toàn bộ dữ liệu và mã nguồn đều được công bố rộng rãi tại Github.

Chúng tôi thể hiện dữ liệu di chuyển thông qua cả hai dữ liệu: dữ liệu Google Mobility và dữ liệu Facebook Movement Range Map có tại Humanitarian Data Exchange. “Micro-distancing” (giãn cách xã hội tại phạm vi nhỏ) được dùng để thể hiện các hành vi ngăn cách sự tiếp xúc trực tiếp giữa người với người, như giữ khoảng cách, đeo khẩu trang đúng cách, v.v, và sẽ được thể hiện thông qua các Chỉ thị của chính quyền sở tại cũng như mức độ đáp ứng của người dân với độ nghiêm trọng của đợt dịch.

3. Kết quả

Hiệu chỉnh mô hình

Chúng tôi hiệu chỉnh mô hình của Việt Nam với ba dữ liệu đích: số ca dương tính hằng ngày được cung cấp bởi Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh (bao gồm các ca dương khẳng định bằng xét nghiệm RT-PCR và các ca dương nghi ngờ do test nhanh kháng nguyên), số giường bệnh nhân nặng đang được dùng và số ca tử vong hằng ngày. Dữ liệu được thu thập từ ngày 25/05/2021 đến ngày 01/12/2021 và được công bố tại địa chỉ Github của AuTuMN. Từ những dữ liệu này, chúng tôi đã có được kết quả hiệu chỉnh rất tốt, trùng khớp hoàn toàn với diễn biến tại TP. Hồ Chí Minh trong thời gian vừa qua. Kết quả được thể hiện ở Hình 1. dưới đây.

Hình 1. Kết quả hiệu chỉnh mô hình với số ca dương tính hằng ngày, số giường ICU và số tử vong hằng ngày. Đường liền thể hiện kết quả chính thức, khoảng màu đậm thể hiện khoảng tin cậy 50% và khoảng màu nhạt thể hiện khoảng tin cậy 95%.

b. Phân tích kịch bản chính sách

Phân tích các chính sách khác nhau được ban hành bởi Bộ Y tế, Sở Y tế và Uỷ ban Nhân dân TP. Hồ Chí Minh, chúng tôi đề ra 8 kịch bản chính sách khác nhau liên quan đến tiêm mũi tăng cường, mở cửa trường học, giãn cách xã hội, và, quan trọng nhất, sự xuất hiện của biến thể Omicron trong thành phố. Giả sử rằng:

  • Tất cả các kịch bản đều được bắt đầu từ ngày 01/12/2021;
  • 60% và 90% trẻ em tuổi 12-17 sẽ được tiêm vào các ngày 15/12/2021 và 31/01/2022 tương ứng;
  • Mỗi tháng, sẽ có thêm 400.000 người tuổi từ 18 trở lên sẽ được tiêm đủ 2 mũi vaccine; và
  • Trường học sẽ được mở cửa bắt đầu từ 13/12/2021 theo tiến độ khoảng 30% học sinh trở lại trường học mỗi 2-3 tuần,

Chúng tôi thiết kế các kịch bản chính sách như sau:

Bảng 1. Tổng hợp tất cả các kịch bản được phân tích, bắt đầu từ ngày 01/12/2021.

Liều tăng cường

(mũi 3)

Biến thể Omicron xuất hiện* Dữ liệu di chuyển quay về mức trước dịch**
Kịch bản nền Không Không Không
Kịch bản 1 Sau 6 tháng Không Không
Kịch bản 2 Không Không 24/12/2021
Kịch bản 3 Sau 6 tháng Không 24/12/2021
Kịch bản nền A Không Không
Kịch bản 1A Sau 6 tháng Không
Kịch bản 2A Không 24/12/2021
Kịch bản 3A Sau 6 tháng 24/12/2021

*Nếu có, biến thể Omicron sẽ bắt đầu bùng phát từ ngày 01/01/2022

**Dữ liệu di chuyển được giữ ở mức 80% so với trước khi đợt dịch bắt đầu.

c. Kết quả

Trong các kịch bản phân tích, kịch bản tốt nhất là kịch bản 1, khi nhanh chóng bao phủ mũi vắc-xin nhắc lại, dữ liệu di chuyển không tăng về mức trước dịch** và không có sự xuất hiện của biến thể Omicron trong nước.

Bảng 2. Tổng hợp kết quả của tất cả các kịch bản qua tổng số ca dương tính ghi nhận, số giường bệnh cần thiết, số giường bệnh nặng cần thiết và tổng số ca tử vong.

Tổng số ca được ghi nhận (‘000) Số giường bệnh cần thiết Số giường bệnh nặng cần thiết Tổng số ca tử vong
Kịch bản nền 796 3400 925 13300
Kịch bản 1 698 3250 1625 11550
Kịch bản 2 1029 6100 1525 18700
Kịch bản 3 965 5950 1500 17450
Kịch bản nền A 1142 6450 1625 19900
Kịch bản 1A 1109 6350 1600 19200
Kịch bản 2A 1211 6100 1525 21600
Kịch bản 3A 1192 5950 1500 21250

Lưu ý, dữ liệu này là dữ liệu CHỈ được ghi nhận trong giai đoạn 01/12/2021 và 30/06/2022, và không bao gồm các dữ liệu đã được ghi nhận trước đó.

Hình 3. Kết quả của ba kịch bản không có biến thể Omicron.

Hình 4. Kết quả của các kịch bản khi biến thể Omicron xuất hiện vào ngày 01/01/2022.

Với biến thể Omicron, chúng ta giả sử rằng tỉ suất tiếp xúc (thể hiện cho khả năng lây truyền) cao hơn gấp 5 lần, trong khi tỉ lệ tử vong là tương đương với biến thể Vũ Hán. Chúng tôi chưa đưa vào giả định rằng biến thể này, với số lượng đột biến cao bất thường như vậy, sẽ có khả năng lẩn trốn hệ miễn dịch của cơ thể. Đã có những kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả của hai liều vaccine Pfizer – BioNtech hay AstraZeneca thấp hơn đáng kể với biến thể này, và nếu điều này thực sự xảy ra, tình hình sẽ xấu hơn. Kết quả của mô hình chỉ có thể tính đến yếu tố tăng khả năng lây nhiễm của biến thể này, và có thể thay đổi khi chúng ta biết nhiều hơn về những yếu tố khác của nó.

4. Kết luận và khuyến nghị

  • Từ thời điểm hiện nay đến cuối tháng 3/2022, nhiều khả năng sẽ có ít nhất một làn sóng dịch mới diễn ra.
  • Độ lớn của làn sóng dịch này phụ thuộc hoàn toàn vào việc thực thi biện pháp phòng chống dịch của Thành phố. Với các kịch bản chính sách trong báo cáo dự báo này, từ 01/12/2021 đến 30/06/2022, số ca nhiễm SARS-CoV 2 ghi nhận được sẽ dao động từ 700.000 – 1.200.000; số ca tử vong do Covid-19 dao động từ khoảng 11.500 – 26.000; số giường hồi sức cấp cứu (bao gồm các giường ECMO, thở máy xâm lấn và không xâm lấn) cần phải chuẩn bị ít nhất là 1700 giường.
  • Hiện vẫn chưa đủ bằng chứng khoa học về độc lực và hiệu quả của vắc-xin hiện có với biến thể Omicron nên các ước tính trên chỉ dựa vào giả định tạm thời. Tuy nhiên nếu điều đó xảy ra, hệ thống y tế của TP. Hồ Chí Minh sẽ chịu áp lực rất lớn, cùng với đó là số ca tử vong sẽ tăng gấp 1,5 đến 2 lần.
  • Biện pháp phòng chống dịch hữu hiệu và khả thi nhất là nhanh chóng tiêm chủng bổ sung mũi 3 sau 6 tháng; đặc biệt là đối với nhóm có nguy cơ cao, bao gồm nhân viên y tế, người cao tuổi và người có bệnh nền, người tiêm các loại vaccine có hiệu quả chưa cao. Có thể xem xét tiêm mũi 3 sau 3 tháng nếu nguồn vaccine cho phép.
  • Hạn chế tụ tập đông người, đặc biệt là trong phòng kín, và di chuyển không cần thiết, đặc biệt là trong dịp Giáng sinh và năm mới.

 

 

5F

F0: Bốn bước theo dõi và chăm sóc sức…

Dành cho người lớn BƯỚC 1: XÁC ĐỊNH XEM MÌNH CÓ THỰC SỰ NHIỄM SARS-COV-2 KHÔNG Ghi lại ngày đầu tiên xuất hiện triệu...
5F 5F
7 min read

Cập nhật về virus SARS-CoV 2 (11/10/2021)

Đường lây truyền và nơi lây truyền Đường lây Cho đến tháng 5/2021, CDC Hoa Kỳ đã xác định phương thức lây truyền SARS-CoV-2...
5F 5F
17 min read

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *