F0: Bốn bước theo dõi và chăm sóc sức khỏe tại nhà

7 min read

Dành cho người lớn

BƯỚC 1: XÁC ĐỊNH XEM MÌNH CÓ THỰC SỰ NHIỄM SARS-COV-2 KHÔNG

  • Ghi lại ngày đầu tiên xuất hiện triệu chứng hoặc tiếp xúc với F0. 
  • Nếu chưa có kết quả xét nghiệm, hãy gọi cho trạm y tế xã phường nơi bạn sinh sống hoặc tự xét nghiệm tại nhà (hướng dẫn). Nếu kết quả xét nghiệm PCR dương tính, bạn đã bị nhiễm SARS-CoV 2. Nếu kết quả xét nghiệm nhanh dương tính, chưa chắc bạn đã nhiễm virus nhưng vẫn cần thực hiện việc cách ly và theo dõi sức khỏe như với F0 cho tới khi có kết quả xét nghiệm PCR âm tính. 

Lưu ý: xét nghiệm nhanh có tỷ lệ dương tính giả khá cao (nghĩa là không nhiễm vi khuẩn nhưng kết quả xét nghiệm nhanh vẫn dương tính) nên cần xét nghiệm PCR để khẳng định lại (nếu có điều kiện).

BƯỚC 2. TỰ CÁCH LY

  • Tự cách ly trong phòng riêng, mở cửa sổ để tăng thông gió. Luôn đeo khẩu trang. Xem hướng dẫn tại ĐÂY.
  • Ăn đủ dinh dưỡng. Tập thể dục nhẹ nhàng. Xem các chương trình giải trí, thư giãn.

BƯỚC 3. TỰ THEO DÕI SỨC KHỎE

Một số bệnh nhân vẫn cảm thấy khỏe mạnh dù nồng độ oxi trong máu giảm nhiều. Ngày thứ 5 đến 11 sau khi xuất hiện triệu chứng là thời điểm dễ bị chuyển nặng nên cần theo dõi sức khỏe thường xuyên để phát hiện sớm dấu hiệu chuyển nặng, sau đó liên hệ với bệnh viện COVID gần nhất hoặc các bác sĩ tư vấn điều trị COVID.

  1. Kiểm tra độ bão hòa oxy ít nhất 3-4 lần/ngày (bằng máy đo kẹp ngón tay, khi nghỉ ngơi) vào giờ cố định hằng ngày và khi thấy khó thở hoặc mệt hơn. Nếu SpO2 <95%, nghỉ 5-10 phút rồi đo lại; nếu SpO2 vẫn <95%, xem bước 4.

2. Đo nhịp thở bằng cách đặt bàn tay lên ngực, thư giãn, thở đều và đếm số lần lồng ngực nhô lên trong 1 phút. Nếu nhịp thở > 24 lần/phút, nghỉ 5-10 phút rồi đo lại; nếu nhịp thở vẫn cao, xem bước 4.

3. Theo dõi xem bạn có các triệu chứng sau đây không. Nếu , xem bước 4.

  • Đau ngực, cảm giác thắt ngực, đặc biệt là khi hít vào.
  • Khó thở khi đi lại, leo cầu thang.
  • Không thể nói đầy đủ câu.
  • Bị lẫn lộn về thời gian và địa điểm.
  • Da xanh, môi nhợt.
  • Không tự đi, cầm nắm, ăn uống được.
  • Lạnh đầu ngón tay, ngón chân.

BƯỚC 4: XỬ TRÍ TẠI NHÀ 

Khi SpO2 từ 95% trở lên

  1. Uống nhiều nước, uống oresol để bù nước (do khi bị nhiễm virus, đặc biệt là người bị sốt, cơ thể bị mất nước và điện giải khiến cho người bệnh cảm thấy mệt mỏi).
  2. Uống Paracetamol nếu sốt ≥ 38,5oC.
      • Người lớn ≤ 70 kg: 1-1,5 viên 500 mg/lần; > 70 kg: 2 viên 500 mg/lần. 3-4 lần/ngày, cách tối thiểu 4-6h/lần, không quá 4 lần/ngày.
      • Trẻ em: 10-15 mg/kg/lần, cách 4-6 h/lần, không quá 4 lần/ngày. Liều tối đa tính theo cân nặng không được vượt quá 500 mg.
      • Không uống THÊM các thuốc cảm cúm khác có chứa paracetamol hoặc acetaminophen.
      • Người có tiền sử dị ứng với Paracetamol hoặc đang bị viêm gan không nên dùng.

Khi SpO2 <95% hoặc có dấu hiệu tăng nặng liên hệ với cơ sở y tế hoặc mạng lưới các bác sĩ tư vấn đề trị COVID để được trợ giúp. Người bệnh COVID sẽ được điều trị như sau:

1. Nằm sấp để tăng quá trình trao đổi oxy ở phổi, giúp dễ thở hơn. Nằm sấp ít nhất 8-12 tiếng/ngày nếu F0 tỉnh táo, không nôn/buồn nôn.

2. Kê đơn gói thuốc B (chỉ sử dụng khi SpO2 <95%) gồm

Thuốc steroid, bất cứ loại nào dưới đây (5-10 ngày) và có thể dừng khi không cần thở oxy nữa. Liều người lớn:

  • Dexamethasone 6 mg x 1 lần/ngày
  • hoặc Methylprednisolone 16mg x 2 lần/ngày
  • hoặc Prednisolone 40 mg x 1 lần/ngày
  • hoặc Hydrocortisone 50 mg x 3 lần/ngày hoặc 100mg x 2 lần/ngày.

Thuốc kháng đông:

  • Rivaroxaban 10mg (ngày 1 lần, 1 viên/lần vào buổi sáng)
  • hoặc Apixaban 2,5mg, uống 2 lần/ngày
  • hoặc Dabigatran 220mg, uống 1 lần/ngày

LƯU Ý: Các thuốc này cần được dùng đúng thời điểm, đúng liều lượng, đúng cách. Nếu không, thuốc sẽ có hại hơn là có lợi.

  • Nếu SpO2 từ 95% hoặc cao hơn thì không cần uống thuốc này. Uống thuốc steroid ở giai đoạn sớm của bệnh sẽ khiến cơ thể không chống lại được sự nhân lên của virus. Chỉ uống khi cơ thể phản ứng quá mức với sự nhân lên của virus.
  • Tất cả steroid đều thận trọng với người có tiền sử loét dạ dày, có thể gây xuất huyết dạ dày, giữ nước gây phù, cao huyết áp. Phải uống thuốc sau ăn, tốt nhất sau ăn sáng.
  • Nếu bệnh nhân bị tiểu đường, không tự dùng steroids ở nhà. Nếu tự uống thì đường huyết sẽ tăng cao, làm gia tăng nguy cơ nhiễm trùng. Vì vậy hãy báo với bác sĩ nếu bạn bị tiểu đường.
  • Thuốc chống đông cần sử dụng rất thận trọng, với sự giám sát của bác sỹ, vì có thể gây chẩy máu bên trong cơ thể, nguy hiểm đến tính mạng.
  • Thuốc kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt virus mà có thể gây tác dụng phụ với cơ thể, khiến cơ thể không đủ khỏe mạnh để chống lại virus. Chỉ sử dụng kháng sinh khi bị nhiễm vi khuẩn gây nhiễm trùng.

Bạn có thể tham khảo hướng dẫn của Bộ Y tế tại ĐÂY

3. Thuốc kháng virus:

  • Điều trị trong 5 ngày đầu kể từ khi có triệu chứng
  • Chỉ dành cho người có nguy cơ bệnh nặng, mắc bệnh nhẹ, SpO2 > 95%, không khó thở
  • Không dùng cho phụ nữ mang thai, người đang suy thận/suy gan.

4. Thở oxy kính mũi (2-6l/ph) hoặc mask (5-10ph) với lượng tối thiểu sao cho SpO2 tăng trên 92%. Lưu ý, không bao giờ cho thở oxy mask dưới 5 l/ph hoặc bệnh nhân bị nôn/sặc.

Cách lắp bình oxy

Tham khảo link này hoặc video dưới đây

4. Cần cẩn trọng hơn với

  • Người cao tuổi, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai, suy dinh dưỡng, béo phì, thiếu máu nặng, khuyết tật, rối loạn tâm thần.
  • Người chưa tiêm đủ liều vắc-xin.
  • Người có dấu hiệu tăng nặng dần, SpO2 không phục hồi.

LƯU Ý: Bạn nên liên hệ với bác sỹ để được tư vấn. Dù tỷ lệ người bị bệnh nặng, đặc biệt là sau khi tiêm vắc-xin là thấp, nhưng bệnh chuyển biến nhanh. Bác sỹ sẽ tư vấn và giúp bạn phát hiện triệu chứng tăng nặng kịp thời.


DANH SÁCH ĐỒ CẦN CHUẨN BỊ

  1. Cặp nhiệt độ
  2. Máy đo SpO2
  3. Test xét nghiệm nhanh
  4. Người bệnh nền: thuốc chữa bệnh nền, máy đo huyết áp và đường huyết (nếu có thể)
  5. Thuốc:
  • Paracetamol
  • Oresol
  • Thuốc steroid, bất cứ loại nào dưới đây (5-10 ngày), dừng khi không cần thở oxy nữa. Liều người lớn:
    • Dexamethasone 6 mg x 1 lần/ngày
    • hoặc Methylprednisolone 16mg x 2 lần/ngày
    • hoặc Prednisolone 40 mg x 1 lần/ngày
    • hoặc Hydrocortisone 50 mg x 3 lần/ngày hoặc 100mg x 2 lần/ngày.
  • Thuốc kháng đông: bất cứ loại nào dưới đây (5-10 ngày), dừng khi không cần thở oxy nữa. Liều người lớn:
    • Rivaroxaban 10mg (ngày 1 lần, 1 viên/lần vào buổi sáng)
    • hoặc Apixaban 2,5mg, uống 2 lần/ngày
    • hoặc Dabigatran 220mg, uống 1 lần/ngày
  • Molnupiravir (400mg/viên x 4 viên x 5 ngày)
5F

Hỗ trợ phục hồi chức năng: chăm sóc sau…

Hướng dẫn của Tổ chức Y tế thế giới https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/344472/WHO-EURO-2021-855-40590-59892-vie.pdf
5F 5F
5 sec read

Cập nhật thông tin về thuốc điều trị Covid…

Đại dịch Covid là thách thức lớn đối với nhân loại. Cho tới hiện nay, vẫn chưa có phương thuốc chữa trị nào cho...
5F 5F
37 min read

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *